नवी दिल्ली: विकसित देशांमध्ये दरडोई कार्बन उत्सर्जन भारतापेक्षा सहा पटीने जास्त आहे, तरीही हवामान बदलासाठी अनेकदा विकसनशील देशांना चुकीच्या पद्धतीने जबाबदार धरले जाते, असे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी हवामान विषमतेचा मुद्दा उपस्थित केला.
स्वच्छ ऊर्जा उपायांना विरोध करणाऱ्यांवर टीका करताना पंतप्रधान म्हणाले की, देश वेगाने अणुऊर्जा उत्पादनाकडे वाटचाल करत आहे, परंतु जेव्हा जेव्हा या दिशेने आग भडकते, तेव्हा पर्यावरणाची सर्वाधिक चर्चा करणारे लोक न्यायालयात खटला दाखल करून त्याच्या विरोधात उभे राहतात.
पंतप्रधान मोदी यांनी शनिवारी ‘एनजीटी’ आणि वन व पर्यावरण मंत्रालयाने आयोजित केलेल्या दोन दिवसीय परिषदेला संबोधित करताना सांगितले की, भारताने एका अर्थाने शतकानुशतके निसर्ग आणि पर्यावरणाच्या विषयावर जगाला मार्गदर्शन केले आहे.
त्याच वैचारिक बांधिलकी आणि सांस्कृतिक अनुभवाच्या आधारावर, भारत आता आधुनिक हवामानविषयक आव्हानांवर उपाययोजना करत आहे. असे असूनही, कार्बन उत्सर्जनाची जबाबदारी अनेकदा विकसनशील देशांवर अन्यायकारकपणे टाकली जाते. सत्य हे आहे की, भारताचे दरडोई कार्बन उत्सर्जन अजूनही जागतिक सरासरीच्या निम्म्यापेक्षा कमी आहे.
भारताने ही वस्तुस्थिती मोठ्या ताकदीने जागतिक स्तरावर मांडली आहे. आणि आपण प्रत्येक भारतीयाला आवाहन करतो की, त्यांनीही आपली ताकद दाखवावी. आम्ही आमच्या परंपरा आणि त्यांची ताकद जगासमोर सादर केली आहे.
जगभरातील पर्यावरणतज्ज्ञ, सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, कायदेतज्ज्ञ आणि वरिष्ठ सरकारी अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत पंतप्रधान म्हणाले की, भारत उर्वरित जगाच्या सहकार्याने काम करत आहे आणि पर्यावरण संरक्षणासाठी नवीन मापदंड स्थापित करत आहे. आपला विकास जलद आणि शाश्वत दोन्ही आहे, यावर त्यांनी भर दिला.
भारत नवीकरणीय ऊर्जेवर लक्ष केंद्रित करत आहे आणि पॅरिस करारातील आपली वचनबद्धता वेळेच्या खूप आधीच पूर्ण करणारा तो एकमेव जी-२० देश आहे. हीच नव्या भारताची ताकद आहे. त्यांनी निदर्शनास आणून दिले की, गेल्या १२ वर्षांत पवन ऊर्जा क्षमता तिप्पट झाली आहे.
सौर ऊर्जा क्षमता २ गिगावॅटवरून १६० गिगावॅटहून अधिक झाली आहे. जलविद्युत क्षमताही वाढली असून, अणुऊर्जा उत्पादन वेगाने प्रगती करत आहे. या प्रयत्नांमुळे भारताच्या गैर-जीवाश्म ऊर्जा क्षमतेत ४०० टक्के वाढ झाली आहे. त्यांनी गेल्या काही वर्षांतील महानगरे, इलेक्ट्रिक वाहने आणि घनदाट जंगलक्षेत्रांमधील वाढीचा त्यांनी उल्लेख केला.
