काठमांडू: रविवारी पहाटे नेपाळच्या मानसलू ट्रेकिंग परिसरात बुढी गंडकी नदीला आलेल्या विनाशकारी पुरामुळे हाहाकार माजला. जवळपास ४० घरे, सहा पूल आणि जलविद्युत पायाभूत सुविधा वाहून गेल्या, तर १० जण बेपत्ता असल्याचे वृत्त आहे.
दरम्यान, ट्रेकिंगच्या हंगामात आलेल्या पुरामुळे १५० हून अधिक परदेशी पर्यटक अडकून पडले आहेत. सुदैवाने, वेळेवर मिळालेल्या एसएमएस अलर्टमुळे अनेक स्थानिकांना सुरक्षित उंच ठिकाणी पळून जाण्यास मदत झाली, ज्यामुळे मोठी जीवित आणि वित्तहानी टळली. सध्या, युद्धपातळीवर बचावकार्य सुरू आहे.
लष्कर आणि मदत यंत्रणांनी आतापर्यंत ४९ जणांची सुटका केली आहे. प्रशासनाने लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्याचे आदेश दिले असून, सखल भागांसाठी सतर्कतेचा इशारा जारी केला आहे. रविवारी पहाटे ४ वाजता बुढी गंडकी नदीला आलेल्या गाळमिश्रित पुरामुळे मोठ्या प्रमाणावर विध्वंस झाला. जवळच्या ओढ्यांमधून येणारा मोठा आवाज ऐकून, चुमलिंग आणि लोकपासारख्या वस्त्यांमधील रहिवासी, तसेच तिथे थांबलेले पर्यटक, सुरक्षिततेसाठी धावले.
मनसलू ट्रेकिंग परिसरात १५० हून अधिक परदेशी पर्यटक अडकले आहेत. भूस्खलनामुळे एका उपनदीचा प्रवाह तात्पुरता अडकल्याने, पाणी आणि ढिगाऱ्यांचा मोठ्या प्रमाणात संचय झाला असावा, असा अधिकाऱ्यांचा संशय आहे. अडथळा दूर झाल्यानंतर, पाणी वेगाने प्रवाहाच्या दिशेने वाहू लागले. तथापि, अधिकाऱ्यांनी अद्याप पुराचे नेमके कारण निश्चित केलेले नाही. उंगिलुंग नदीजवळ राहणारे दोन महिला आणि तीन पुरुष आणि सुमारे चार ते पाच मेंढपाळ अद्याप बेपत्ता आहेत.
पुरामुळे अंदाजे ४० घरे आणि एक प्राथमिक शाळा पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाली असून, इतर २० ते २२ घरे कोसळण्याच्या मार्गावर आहेत. सहा पूल वाहून गेल्याने दुर्गम ग्रामीण भागांचा संपर्क पूर्णपणे तुटला आहे.
पुराच्या पाण्याने सल्लेरी येथे बांधकाम सुरू असलेल्या ३४१-मेगावॅट क्षमतेच्या बुढी गंडकी जलविद्युत प्रकल्पातील बांधकाम शिबिर आणि उपकरणे पूर्णपणे उद्ध्वस्त केली. अरुघाट येथे बुढी गंडकी नदीची पाणी पातळी ५ मीटरचा धोक्याचा स्तर ओलांडून ८.४ मीटरवर पोचली, ज्यामुळे निरीक्षण केंद्र वाहून गेले आणि पाण्याच्या पातळीची अचूक माहिती मिळण्यास अडथळा निर्माण झाला.
धादिंग, तनहुन, चितवन आणि पूर्व व पश्चिम नवलपरासी जिल्ह्यांतील प्रशासनाने लोकांना स्थलांतरित होण्याचा इशारा दिला आहे. त्रिशुली आणि नारायणी नद्यांच्या काठावर राहणाऱ्या रहिवाशांना नदीकिनारी न जाण्याचा सक्त सल्ला देण्यात आला आहे.
