नवी दिल्ली: आकाशात अपाचे हेलिकॉप्टर्स आणि जमिनीवर भारतीय व अमेरिकन सैनिकांनी राजस्थानच्या भूमीवर युद्धसदृश परिस्थिती निर्माण करून, संयुक्त युद्धाभ्यास केला. ही मोहीम राजस्थानमधील महाजन फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये राबविली जात आहे. भारत आणि अमेरिकी सैन्यांमधील या लष्करी सरावात एएच-६४ ई अपाचे अटॅक हेलिकॉप्टर्सदेखील सहभागी झाले आहेत. दोन्ही देशांमधील हा लष्करी सराव पाकिस्तान सीमेपासून सुमारे १५० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या बिकानेरमध्ये होत आहे.
लष्करी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या सरावादरम्यान सैनिकांनी प्रथम एकत्र येऊन मोहिमेचे नियोजन केले. त्यानंतर, जमिनीवरील सैन्य आणि हवेत उडणाऱ्या अपाचे हेलिकॉप्टर्समध्ये समन्वयाचा सराव करण्यात आला. गरज पडल्यास हेलिकॉप्टर्स आणि जमिनीवरील सैन्य किती जलद आणि अचूकपणे एकत्र काम करू शकतात, हे पाहणे हा यामागील उद्देश होता. अपाचे हेलिकॉप्टर्सच्या उपस्थितीमुळे या सरावाला एक नवीन आयाम मिळाला. सैनिकांनी हवाई हल्ले आणि जमिनीवरील कारवाया यांचे एकत्रीकरण करणे, संवाद कायम ठेवणे आणि वेळेवर कारवाई करणे यांचा सराव केला.
या सरावामुळे भारतीय आणि अमेरिकी सैनिकांना एकमेकांच्या कारवाया अधिक जवळून समजून घेण्याची संधी मिळाली असून, दोन्ही सैन्य सामायिक कार्यपद्धती, संवाद आणि समन्वय सुधारण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. हा सराव केवळ जमिनीवरील सैनिकांना प्रशिक्षण देण्यापुरता मर्यादित नाही. यामध्ये हवाई आणि भूदल एकत्र वापरून संयुक्त कारवाईचा सराव केला जातो.
तत्पूर्वी, महाजन फील्ड फायरिंग रेंजवर हॉवित्झर आणि धनुष तोफांमधून गोळीबार करण्यात आला. पिनाका मल्टी-बॅरल रॉकेट लाँचरचाही वापर करण्यात आला. येथे दोन्ही देशांच्या सैनिकांनी संयुक्तपणे गोळीबाराचा सराव केला. या सरावादरम्यान, भारतीय आणि अमेरिकन सैनिकांनी विविध शस्त्रप्रणालींसह प्रशिक्षण घेतले. गोळीबार मैदानावर तोफांच्या घुमणाऱ्या आवाजात, दोन्ही सैन्यांनी एकमेकांची गोळीबाराची तंत्रे आणि कार्यपद्धती बारकाईने समजून घेतली.
लष्कराने दिलेल्या माहितीनुसार, या सरावात एम ७७७ अल्ट्रा-लाइट हॉवित्झर, धनुष तोफा आणि पिनाका मल्टी-बॅरल रॉकेट लाँचरमधून गोळीबार करण्यात आला. याशिवाय, सरावादरम्यान एल ७० हवाई संरक्षण तोफा आणि एम-एलआयडीएस प्रणालीदेखील प्रत्यक्ष कृतीत दिसून आल्या. या संयुक्त प्रशिक्षणाचा एक प्रमुख उद्देश गोळीबाराचे उत्तम नियोजन, समन्वय आणि प्रत्यक्ष कृतीमधील ताळमेळ विकसित करणे हा होता.
यासाठी दोन्ही सैन्यांच्या निरीक्षण चौकीवरील तुकड्यांनीही एकत्र प्रशिक्षण घेतले. सैनिकांनी लक्ष्याची ओळख पटवली. लक्ष्याचे स्थान दर्शवणे, त्यावर कारवाईची प्रक्रिया अवलंबणे आणि गोळीबाराचे आदेश पाठवणे याचा सराव करण्यात आला. दोन्ही देशांमधील युद्ध सरावाची २२ वी आवृत्ती उत्तराखंडच्या बर्फाच्छादित पर्वतीय प्रदेशातील औलीपासून ते राजस्थानमधील महाजन फील्ड फायरिंग रेंजपर्यंत आयोजित केली जात आहे. या सरावात भारत आणि अमेरिकेचे एकूण १,२०० लष्करी जवान सहभागी होत आहेत. येथे सैनिकांनी निगराणी आणि टेहळणीसाठी ड्रोन आणि स्वायत्त प्रणालींचाही वापर केला.
