नवी दिल्लीः भारताला सर्वांत मोठ्या आणि वेगवान नेटवर्कशी जोडण्याच्या दृष्टीने, समुद्राखाली एक नवीन अत्याधुनिक डिजिटल महामार्ग बांधला जात आहे. सिंगापूरस्थित एक नेटवर्क कंपनी भारताला सिंगापूर आणि मलेशियाशी जोडणारी ३,६०० किलोमीटर लांबीची पाणबुडी केबल प्रणाली टाकत आहे. हे नेटवर्क मायक्रोसॉफ्ट आणि टाटा कम्युनिकेशन्ससारख्या कंपन्यांच्या भागीदारीत उभारले जात असून, ते २०२९ पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. यामुळे सर्वसामान्यांना केवळ जलद इंटरनेट सुविधाच मिळणार नाही, तर एआय आणि सुपरकॉम्प्युटरच्या भविष्यालाही गती मिळणार आहे.
इंटरनेट वापरकर्त्यांना डेटा हवेतून किंवा उपग्रहाद्वारे प्रसारित होतो, असा समज आहे. वास्तविक पाहता, जगातील ९५ टक्क्यांपेक्षा जास्त इंटरनेट, समुद्रतळावर खोलवर टाकलेल्या पाणबुडी केबल्सद्वारे चालते.
भारताला अशा नवीन केबल नेटवर्कशी जोडण्यासाठी, ‘इंडिया टू साऊथ-ईस्ट एशिया’ (‘आय२सीए’) हा प्रकल्प सुरू करण्यात आला आहे. या प्रकल्पामुळे भारताची पूर्व किनारपट्टी आग्नेय आशियाशी थेट जोडली जाईल.
भारतात ही केबल दक्षिण चेन्नई आणि आंध्र प्रदेशातील मछलीपट्टणम येथे उतरेल आणि दुसऱ्या टोकाला ती सिंगापूर आणि मलेशियातील मोरिबला जोडली जाईल. ‘लाईटस्टॉर्म’ या प्रकल्पाचे नेतृत्व करत असून, त्यात मायक्रोसॉफ्ट, सिंगटेल आणि टाटा कम्युनिकेशन्स यांचाही समावेश आहे. ही कंपनी भारतातील दोन्ही केबल लँडिंग स्टेशन्सचे बांधकामही करणार आहे.
अहवालानुसार, सध्या भारतात पोचणाऱ्या बहुतेक आंतरराष्ट्रीय सबमरीन केबल्स मुंबई किंवा चेन्नईच्या किनाऱ्यावर येतात. आंध्र प्रदेशातील मछलीपट्टणमला लँडिंग स्टेशन म्हणून नियुक्त करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. हैदराबाद, विशाखापट्टणम आणि चेन्नईच्या जवळ असल्यामुळे पूर्व किनाऱ्यावरील ही शहरे निवडण्यात आली आहेत. दक्षिण भारतात ही ठिकाणे टेक हब म्हणून उदयास येत आहेत.
सध्या मुंबईहून सिंगापूरला जाणाऱ्या डेटाला, संपूर्ण भारतीय द्वीपकल्पाला वळसा घालून प्रवास करावा लागतो. त्यामुळे डेटा ट्रान्सफरच्या गतीवर परिणाम होतो. आता, मछलीपट्टणम हा सर्वांत लघु मार्ग असेल. यामुळे भारत आणि सिंगापूर दरम्यान डेटा ट्रान्सफरमधील विलंब १० मिलिसेकंदांनी कमी होईल.
डेटा ट्रान्सफरमधील विलंब कमी झाल्यामुळे इंटरनेटचा वेग वाढतो. सर्व्हरकडे आणि सर्व्हरवरून डेटा जितक्या वेगाने प्रवास करेल, तितका वेग चांगला मिळेल आणि ऑनलाइन गेम्स खेळताना, व्हिडिओ कॉल करताना किंवा इतर काहीही करताना तुम्हाला कमी लॅग जाणवेल.
ही प्रणाली सुरुवातीला ४०० जीबीपीएस आणि नंतर ८०० जीबीपीएस पर्यंतची प्रचंड बँडविड्थ हाताळण्यासाठी तयार केली जात आहे. यामुळे नेटवर्कमध्ये गर्दी न होता एकाच केबल लाइनमधून मोठ्या प्रमाणात डेटा प्रवास करू शकेल.
शिवाय, यामुळे आंतरराष्ट्रीय कनेक्टिव्हिटी आणखी सुरक्षित आणि मजबूत होईल. आतापर्यंत, लाल समुद्र किंवा युरोपीय सागरी मार्गांवरील केबलमधील बिघाड किंवा खंड पडल्यामुळे पश्चिम इंटरनेट मार्गावर अनेकदा परिणाम होत असे. यामुळे संपूर्ण भार पूर्व मार्गावर पडत असे, परिणामी इंटरनेटचा वेग मंदावत असे.
भारताच्या पूर्व किनाऱ्याला सिंगापूरशी जोडणारे हे नवीन नेटवर्क एक भक्कम आधार प्रदान करेल. याचा अर्थ असा, की कोणत्याही जागतिक समस्येचा भारतातील इंटरनेट सेवेवर परिणाम होणार नाही.
