नवी दिल्लीः भारत सरकारने केंद्रशासित लडाख प्रदेशातील २८ ठिकाणे आणि भौगोलिक वैशिष्ट्यांना भारतीय सर्वेक्षण विभागाच्या नकाशावर अधिकृतपणे प्रमाणित नावे दिली आहेत, असे गृह मंत्रालयाने २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जाहीर केले. सरकारने लडाख प्रशासनाशी सल्लामसलत केल्यानंतर हा निर्णय घेतला आहे.
या २८ ठिकाणी पर्वतांची शिखरे, भूभाग, खिंडी, हिमनद्या, दऱ्या आणि इतर भौगोलिक खुणांचा समावेश आहे. सरकारच्या मते, ही ठिकाणे अधिकृत नकाशांवर सूचीबद्ध करण्याचा उद्देश, त्यांची अचूक ओळख सुलभ करणे आणि त्यांची नावे व भौगोलिक महत्त्वाविषयी लोकांमध्ये जागरूकता वाढवणे हा आहे.
भारतीय सर्वेक्षण विभागाच्या अधिकृत नकाशावर सूचीबद्ध असलेल्या ठिकाणांमध्ये अतिशा गिरी शिखर, ब्रांगसा भूभाग आणि चापचिंगल खिंड यांसारख्या नावांचा समावेश आहे. सरकारने या ठिकाणांना त्यांच्या प्रमाणित नावांसह आणि भौगोलिक प्रकारांसह लडाखच्या अधिकृत नकाशात समाविष्ट केले आहे. गृह मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, केंद्र सरकार आणि लडाख प्रशासन यांच्यातील चर्चेनंतर ही प्रक्रिया पूर्ण झाली. अधिकृत नोंदी आणि नकाशांमध्ये विविध ठिकाणांची नावे एकसमानपणे नोंदवली जावीत, हे सुनिश्चित करणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे.
लडाखचा उत्तर आणि पूर्व भाग भारत आणि चीन यांच्यातील सीमावादात दीर्घकाळापासून गुंतलेला आहे. त्यामुळे, एखाद्या भागाची भौगोलिक ओळख आणि अधिकृत नकाशांवर त्याचे नामकरण करणे हे प्रशासकीय आणि सामरिकदृष्ट्या महत्त्वाचे मानले जाते. तथापि, गृह मंत्रालयाच्या अधिकृत घोषणेत असे म्हटलेले नाही की, या २८ ठिकाणांची यादी करण्यामागे चीनसोबतच्या सीमावादात भारताचा दावा बळकट करण्याचा हेतू आहे. सरकारने या ठिकाणांची अचूक ओळख आणि वाढलेली जनजागृती ही कारणे दिली आहेत.
भारतीय सर्वेक्षण विभागाच्या अधिकृत नकाशावर सीमावर्ती भागातील ठिकाणांची प्रमाणित नावांसह नोंद करण्याची ही काही पहिली वेळ नाही. ऑगस्ट २०२६ मध्ये, सरकारने अरुणाचल प्रदेशातील २७ ठिकाणे आणि भौगोलिक वैशिष्ट्ये देखील अधिकृत नकाशांवर सूचीबद्ध केली होती. त्यावेळी, सरकारने म्हटले होते की, या ठिकाणांची अचूक ओळख पटवणे आणि त्यांबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता वाढवणे हा यामागील उद्देश होता.
लडाख ३१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी केंद्रशासित प्रदेश बनला. सध्या, त्यात लेह आणि कारगिल या दोन जिल्ह्यांचा समावेश आहे. गृह मंत्रालयाच्या मते, लडाख हा उत्तर भारतातील एक मोठा, पर्वतीय प्रदेश आहे. सीमावर्ती भागातील अचूक नकाशे आणि प्रमाणित ठिकाणांची नावे प्रशासन, सर्वेक्षण आणि सरकारी नोंदींसाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. भारतीय सर्वेक्षण विभागाच्या नकाशात २८ ठिकाणांचा समावेश झाल्यामुळे, एकाच नोंदीमध्ये त्यांची अधिकृत ओळख प्रस्थापित झाली आहे.
