वॉशिंग्टनः हूती लढवय्यांकडून सौदी शहरांवर ड्रोन व क्षेपणास्त्रांचा भडीमार चालू आहे. सौदी अरेबियानेही येमेनमधील हूती तळांवर लढाऊ विमाने आणि ड्रोन्सचे हल्ले चढविले आहेत. त्यामुळे मध्यपूर्वेतील तणाव वाढला आहे. परिणामी इराणविरुद्धचे युद्ध लवकरच संपुष्टात येईल, अशी आशा अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी व्यक्त केली आहे.
इराण-समर्थित हूतींनी तांबड्या समुद्र किनाऱ्यावर येमेनमध्ये केलेली वेगवान आगेकूच आणि सौदी अरेबियावरील त्यांचे हल्ले, तसेच सौदी अरेबियाच्या पूर्व-पश्चिम तेल पाइपलाइनचे नुकसान करणाऱ्या हल्ल्यांमुळे, युद्धात तेहरानचा प्रभाव वाढला आहे आणि जागतिक तेल पुरवठ्याचे धोके अधिक गंभीर झाले आहेत.
युद्ध नव्या रणांगणात विस्तारत असल्याने, अमेरिकेने सौदी अरेबियातील अमेरिकी नागरिक किंवा सौदी अरेबियात जाणाऱ्या अमेरिकी प्रवाशांसाठी दिलेला इशारा अधिक कडक केला आहे. अमेरिकी सरकारी कर्मचाऱ्यांना येमेन सीमेपासून ३० किलोमीटर अंतरापर्यंत प्रवास करण्यावर बंदी घातली आहे.
इराणला करार हवा आहे. तेलाच्या किमती अजूनही वाढलेल्याच आहेत, असे ट्रम्प यांचे म्हणणे आहे. इराणला एक करार करायचा आहे. त्याचे काय होते ते पाहू, असे ते इराणचा उल्लेख करताना म्हणाले. इराणकडून आपल्याशी थेट संपर्क साधण्यात आला होता, असा दावा त्यांनी केला. परंतु, त्यांनी यावर अधिक तपशील दिला नाही.
२८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्राईलने इराणवर हल्ला केला आणि तेहरानने इस्राईल तसेच आखाती देशांमधील अमेरिकेच्या तळांवर हल्ला केला. त्या दिवशी सुरू झालेल्या युद्धाबाबत ट्रम्प यांनी बदलती उद्दिष्टे आणि कालमर्यादा सादर केल्या आहेत.
युद्धाचा येमेनपर्यंत विस्तार झाल्यामुळे, युद्धामुळे निर्माण झालेली जागतिक ऊर्जा पुरवठ्याची टंचाई आणखी गंभीर होण्याचा धोका आहे, त्यामुळे होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जलवाहतूक विस्कळीत झाली आहे. या संघर्षापूर्वी, या सामुद्रधुनीतून जागतिक तेल आणि एलएनजीची सुमारे २० टक्के वाहतूक होत होती.
व्यापाऱ्यांच्या मते, सौदी अरेबियाची पूर्व-पश्चिम पाइपलाइन दीर्घकाळ बंद राहिल्यास जागतिक तेल पुरवठ्यात ४ टक्क्यांपर्यंतचा व्यत्यय येऊ शकतो. कामकाज पुन्हा कधी सुरू होईल, हे सौदी अरेबियाने अद्याप सांगितलेले नाही.
बुधवारी ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल सुमारे १०८ डॉलरवर स्थिरावली होती, जी मे महिन्यानंतरच्या सर्वोच्च पातळीच्या जवळ होती. अमेरिकेत राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील असलेल्या डिझेल इंधनाच्या सरासरी किरकोळ किमतीने पुन्हा एकदा सर्वकालीन उच्चांक गाठला, आणि ती प्रथमच प्रति गॅलन ६.३० डॉलरच्या वर गेली.
परंतु सौदी अरेबिया ओमानमार्फत कच्च्या तेलाचा अतिरिक्त साठा देऊ करत असल्याच्या वृत्तामुळे मध्य पूर्वेतील पुरवठा खंडित होण्याची भीती कमी झाल्याने, गुरुवारी सकाळच्या सत्रात तेलाच्या किमती घसरल्या.
इराणविरुद्ध अमेरिका-इस्रायल युद्धामुळे तेल आणि वायूच्या किमतीत झालेली वाढ, नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांच्या रिपब्लिकन पक्षासाठी एक मोठा मुद्दा बनली आहे.
युद्ध पसरत असताना, ट्रम्प आखाती नेत्यांना भेटणार, असे ॲक्सिऑस या वृत्त संस्थेने म्हटले आहे. बुधवारी रात्री उशिरा ॲक्सिऑसने दिलेल्या वृत्तानुसार, संघर्षातील पुढील पावले उचलण्याबाबत चर्चा करण्यासाठी मंगळवारी संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या निमित्ताने ट्रम्प आखाती देशांच्या नेत्यांना भेटण्याची शक्यता आहे.
नाव न दिलेल्या सूत्रांचा हवाला देत, त्या वृत्तसंस्थेने म्हटले आहे की, ट्रम्प हे सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती, कतार, बहरीन, कुवेत आणि ओमान या आखाती सहकार्य परिषदेच्या देशांच्या नेत्यांना किंवा परराष्ट्र मंत्र्यांना भेटतील. परराष्ट्र विभाग आणि व्हाईट हाऊसने प्रतिक्रियेच्या विनंतीला प्रतिसाद दिला नाही.
