वॉशिंग्टनः प्रस्तावित ऊर्जा शस्त्रसंधीच्या रशियाकडून कथित उल्लंघनाबद्दल वाढत्या प्रश्नांच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले की, युक्रेनचे अध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेन्स्की यांच्यापेक्षा रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन हेच शांतता करारासाठी अधिक इच्छुक दिसत आहेत, असे व्हाईट हाऊसमध्ये ते पत्रकारांच्या प्रश्नांना उत्तर देताना म्हणाले.
युक्रेनवर रशियाकडून चालू असलेल्या हल्ल्यांविषयी आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ले थांबवण्याच्या त्यांच्या प्रस्तावाला मॉस्कोने सहमती दर्शवली आहे का, याबद्दल पत्रकारांनी त्यांना प्रश्न विचारले असता त्यांनी ही टिप्पणी केली.
पुतिन यांनी या प्रस्तावाला सार्वजनिकरित्या वचनबद्धता दर्शवली नसल्याचे एका पत्रकाराने निदर्शनास आणून दिले असूनही, दोन्ही देशांनी शस्त्रसंधीच्या उपक्रमाला पाठिंबा दिला असल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला.
“मला वाटते की त्या दोघांचाही त्याला पाठिंबा आहे. त्यांना करार करायचा आहे, पण तो कसा करायचा हे त्यांना माहीत नाही. पण आम्ही त्यांना करार करायला भाग पाडू,” असे ते म्हणाले. प्रस्तावित शस्त्रसंधीचे पालन करण्यासाठी पुतिन यांना कसे राजी करणार, असे विचारले असता, ट्रम्प यांनी झेलेन्स्की यांची संमती मिळवण्याच्या गरजेवर पुन्हा एकदा जोर दिला. “मला वाटतं की, त्यांना एक करार करायचा आहे आणि आपल्याला झेलेन्स्कींनाही करार करण्यास तयार करावे लागेल,” असे ट्रम्प म्हणाले.
दोन्ही बाजूंनी मान्य केलेल्या जाहीर युद्धविरामाचा अभाव असूनही, मॉस्को आणि कीव्ह यांच्यात करार घडवून आणण्याबाबत ट्रम्प यांचा विश्वास कायम असल्याचे या देवाणघेवाणीतून दिसून आले.
जेव्हा एका पत्रकाराने रशिया आणि युक्रेन युद्धविरामासाठी आधीच सहमत झाले आहेत या त्यांच्या पूर्वीच्या दाव्याला आव्हान दिले, तेव्हा ट्रम्प आपल्या भूमिकेवर ठाम राहिले.
“ते सहमत झाले हे तुम्हाला माहित आहे का? कारण मी म्हणालो की तुम्ही सहमत आहात, म्हणूनच ते सहमत आहेत आणि हा मुद्दा मिटवायलाच हवा.”
मात्र, त्यांनी दोन्ही देशांमधील कोणत्याही औपचारिक कराराचा तपशील दिला नाही किंवा प्रस्तावित व्यवस्थेचे निरीक्षण आणि अंमलबजावणी कशी केली जाईल हे स्पष्ट केले नाही. रशियाने रात्री युक्रेनवर हल्ला करून शस्त्रसंधीचे उल्लंघन केल्याच्या वृत्तांबद्दल विचारले असता, ट्रम्प म्हणाले की त्यांना परिस्थितीची तपासणी करावी लागेल. उल्लंघनांची जबाबदारी केवळ मॉस्कोपुरती मर्यादित नाही, असेही ते म्हणाले.
अध्यक्षांनी संघर्षातील वाढत्या जीवितहानीचाही उल्लेख केला आणि सतत होणाऱ्या जीवितहानीमुळे वाटाघाटींद्वारे तोडगा काढणे तातडीचे असल्याचे प्रतिपादन केले. “या महिन्यात युक्रेन युद्धात त्यांनी ३२ हजार लोक गमावले आहेत. त्यामुळे, त्यांनी एकत्र येऊन हे काम पूर्ण केले पाहिजे,” असे ते म्हणाले.
नंतर ट्रम्प यांनी तोच आकडा पुन्हा सांगितला आणि म्हणाले की, मारले गेलेले बहुतेक तरुण सैनिक होते. तथापि, त्यांनी या अंदाजाचा स्रोत उघड केला नाही, आणि त्यांच्या वक्तव्यांच्या आधारे त्याची स्वतंत्रपणे पडताळणी करता आली नाही.
झेलेन्स्की यांनी ऊर्जा युद्धविरामाला पाठिंबा दर्शवल्याच्या वृत्तानंतर पुतिन यांच्यासाठी आपला काय संदेश आहे, असे विचारले असता, ट्रम्प म्हणाले की, करार होऊ शकतो याबद्दल त्यांना विश्वास आहे.
रशियाने फेब्रुवारी २०२२ मध्ये युक्रेनवर आक्रमण केले. तेव्हापासून अनेक वर्षे संघर्ष चालू आहे. नागरी पायाभूत सुविधांचा मोठ्या प्रमाणावर विध्वंस झाला असून लष्करी व नागरी जीवितहानीही मोठ्या प्रमाणात झाली आहे. दोन्ही देशांनी ऊर्जा सुविधा आणि इतर लक्ष्यांवर हल्ले केल्याचा एकमेकांवर वारंवार आरोप केला आहे.
