आग्राः एरियल डिलिव्हरी रिसर्च अँड डेव्हलपमेंट एस्टॅब्लिशमेंटने (एडीआरडीई) पॅराशूटच्या जगात आणखी एक विक्रम रचला आहे. शत्रूला जोरदार धक्का देण्यासाठी, भारतीय लष्कराचे जवान आता १८ हजार फूट उंचीच्या बर्फाच्छादित शिखरांवर सहजपणे उतरू शकतील.
यासाठी, एडीआरडीईने प्रगत उच्च उंची पॅराशूट (एएचएपी) विकसित केले आहे. या स्वदेशी पॅराशूटचा वापर करून प्रत्यक्ष पहिली उडी मंगळवारी लडाखमधील न्योमा येथील मुध ड्रॉप झोनमध्ये घेण्यात आली. ती पूर्णपणे यशस्वी ठरली. भारतीय संरक्षण दलांच्या उंच प्रदेशातील विशिष्ट सामरिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी हे पॅराशूट विकसित करण्यात आले आहे.
दरम्यान, संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी यशस्वी पॅराशूट चाचणीबद्दल अभिनंदन केले आणि आत्मनिर्भर भारताच्या दिशेने हे आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे म्हटले.
एडीआरडीई ही देशातील एकमेव संस्था आहे जिथे पॅराशूटची रचना आणि विकास केला जातो. देशाकडे अद्याप ‘ॲडव्हान्स्ड हाय अल्टिट्यूड पॅराशूट’ (एएचएपी) नाही. जर या प्रकारचे पॅराशूट उपलब्ध असते, तर कारगिलसारख्या युद्धात त्याची मदत झाली असती. ही गोष्ट लक्षात घेऊन, एडीआरडीईने दीड वर्षांपूर्वी स्वदेशी पॅराशूट विकसित करण्यास सुरवात केली. या पॅराशूटच्या प्राथमिक चाचण्या मालपुरा ड्रॉपिंग झोनमध्ये घेण्यात आल्या. मंगळवारी, न्योमा लडाखच्या मुध ड्रॉप झोनमध्ये या स्वदेशी पॅराशूटची पहिली प्रत्यक्ष उडी घेऊन चाचणी करण्यात आली.
भारतीय हवाई दलाच्या विमानातून १६ हजार फूट उंचीवरून एका पॅराट्रूपरने उडी मारली. तो पॅराट्रूपर बर्फाच्छादित शिखरांच्या दिशेने वेगाने खाली येऊ लागला. १५ हजार ५०० फूट उंचीवर पोहोचल्यावर, त्या पॅराट्रूपरने आपले पॅराशूट उघडले आणि मुध ड्रॉप झोनमध्ये यशस्वीपणे उतरला. या लँडिंगमधील सर्वात उल्लेखनीय गोष्ट म्हणजे, तो पॅराट्रूपर १३ हजार ७०० फूट उंचीवर अगदी सहजतेने उतरला.
एडीआरडीईच्या एका अधिकाऱ्याने स्पष्ट केले की, ही एक स्टॅटिक लाइन पॅराशूट प्रणाली आहे, जी एकाच वेळी मोठ्या संख्येने पॅराट्रूपर्सना खाली सोडू शकते. हे पॅराशूट १८ हजार फूट उंचीपर्यंत काम करण्यास सक्षम आहे. या प्रणालीमध्ये पॅराशूट उघडण्याचे विविध प्रकार आहेत. इतक्या उंचीवरून पॅराशूटने उडी मारणे आव्हानात्मक असते.
हवेचा कमी दाब, कमी तापमान आणि वाऱ्याची बदलती परिस्थिती हे सर्वात धोकादायक घटक आहेत. स्टॅटिक लाइन पॅराशूट उघडल्यावर तीव्र धक्का बसू शकतो. एएचएपीची रचना नेमके हेच करण्यासाठी केलेली आहे.
एडीआरडीईने विकसित केलेले ‘ॲडव्हान्स्ड हाय अल्टिट्यूड पॅराशूट’ हे कानपूर येथील आयुध पॅराशूट कारखान्यात (ओपीएफ) तयार केले जाते. याच्या रचना, उत्पादन, तपासणी आणि प्रमाणन प्रक्रियेत विविध संरक्षण संस्थांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
