नवी दिल्ली: तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांचा शस्त्र म्हणून वापर केला जात आहे, असे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या उपस्थितीत बोलताना सांगितले. तंत्रज्ञान स्वीकारण्यात सर्वसमावेशकतेची गरज आहे, असे ते म्हणाले. त्यांच्या या विधानाचा रोख चीनकडे होता.
ब्रिक्स शिखर परिषदेच्या दुसऱ्या दिवशी आपल्या समारोपीय भाषणात पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, तंत्रज्ञान आणि अत्यावश्यक खनिजांवरील वाढते नियंत्रण देशांच्या सामायिक प्रगतीत अडथळा आणू शकते.
पंतप्रधान म्हणाले, “इनक्यूबेटर नेटवर्क नवोपक्रमाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ब्रिक्सला आमच्या स्टार्टअप्स आणि इनक्यूबेटर्सना जोडण्यात येईल. आम्ही नवीन आणि विस्तारक्षम उपायांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ब्रिक्स स्टार्टअप इनोव्हेशन फंडाचा प्रस्ताव दिला आहे. डिजिटल शेतीवरील ब्रिक्स नेटवर्क शेतकऱ्यांसाठी नवीन संधी निर्माण करेल.”
पंतप्रधान पुढे म्हणाले, “या उपक्रमाद्वारे एआय, भू-स्थानिक तंत्रज्ञान आणि डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा शेतकऱ्यांच्या खऱ्या गरजांनुसार तयार केल्या जातील. तंत्रज्ञान आणि अत्यावश्यक खनिजांचा शस्त्र म्हणून वापर केल्यास आपल्या सर्वांच्या प्रगतीत अडथळा येऊ शकतो. त्यामुळे, तंत्रज्ञान स्वीकारताना आम्ही सर्वसमावेशकतेवर भर दिला आहे.”
ते म्हणाले, “ब्रिक्सची ताकद आमच्या विविधतेत आणि सहकार्यात आहे. जरी आपल्या परिस्थिती वेगवेगळ्या असल्या तरी, आपण सहकार्याने एकत्र पुढे जातो आणि मानवतेच्या भल्यासाठी काम करतो. आपली विविधता हीच आपली ओळख राहो, आपले सहकार्य हीच आपली प्रेरणा राहो आणि आपल्या प्रगतीचा संपूर्ण मानवजातीला फायदा होवो.”
विशेष म्हणजे, ही वक्तव्ये चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या उपस्थितीत करण्यात आली. जरी पंतप्रधानांनी कोणत्याही विशिष्ट देशाचे नाव घेतले नसले तरी, महत्त्वपूर्ण खनिजे आणि दुर्मिळ खनिजांच्या जागतिक पुरवठा साखळीवर वर्चस्व असलेल्या बीजिंगला हा एक संदेश मानला जाऊ शकतो.
गेल्या वर्षी अमेरिकेसोबतच्या व्यापार वाटाघाटींदरम्यान, चीनने प्रगत तंत्रज्ञान निर्मितीसाठी आवश्यक असलेल्या दुर्मिळ खनिजे आणि इतर सामग्रीच्या निर्यातीवर अधिक कठोर नियम लादले होते.
जगभरातील दुर्मिळ खनिजांच्या शुद्धीकरणावर चीनचे ९० टक्क्यांहून अधिक नियंत्रण आहे, ज्यामुळे त्याला प्रमुख तंत्रज्ञानावर प्रचंड शक्ती प्राप्त होते, मग ते इलेक्ट्रिक वाहने आणि एआय डेटा सेंटर्समध्ये वापरले जाणारे कायमस्वरूपी चुंबक असोत किंवा प्रगत इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेमीकंडक्टरचे भाग असोत.
आपल्या भाषणात पंतप्रधान मोदी असेही म्हणाले की, भारताने ब्रिक्स व्यासपीठाच्या माध्यमातून मैत्री, भागीदारी आणि सहकार्याच्या भावनेला प्रोत्साहन दिले आहे. “ब्रिक्स सहकार्य केवळ सरकारांपुरते मर्यादित राहू नये, यासाठी आम्ही प्रयत्न केले आहेत. आमचे उद्योजक, शेतकरी, संशोधक, महिला, तरुण आणि सामान्य नागरिक यांनीही यात सक्रियपणे सहभागी व्हावे, अशी आमची इच्छा आहे,” असेही ते म्हणाले.
ते म्हणाले, “मी माझ्या वैयक्तिक अनुभवावरून सांगू शकतो की, ब्रिक्समध्ये ग्लोबल साउथ देशांचा विश्वास वाढला आहे, कारण त्यांचे म्हणणे ऐकून घेतले जाते, त्यांच्या अनुभवांचा आदर केला जातो आणि उपाययोजना केवळ त्यांच्यासाठीच नव्हे, तर त्यांच्यासोबत मिळून विकसित केल्या जातात.”
“ब्रिक्सची ताकद विविधतेत आणि सहकार्यात आहे. जरी आपल्या परिस्थिती वेगवेगळ्या असल्या तरी, सहकार्याच्या माध्यमातून आपण एकत्र पुढे जातो आणि मानवतेची प्रगती साधतो. आपली विविधता हीच आपली ओळख राहो, आपले सहकार्य हीच आपली प्रेरणा राहो आणि आपल्या प्रगतीचा संपूर्ण मानवजातीला फायदा होवो,” असेही ते म्हणाले.
