नाशिक: अंबड औद्योगिक वसाहतीजवळील भूजल प्रदूषणाचा गंभीर प्रश्न समोर आला आहे. भूजलाच्या एका नमुन्यात विषारी हेक्साव्हॅलेंट क्रोमियमचे प्रमाण पिण्याच्या पाण्यासाठी नमूद केलेल्या मर्यादेपेक्षा तब्बल एक हजार पट अधिक आढळल्याचा दावा, ‘दक्षिण आशिया धरणे, नद्या आणि लोकांसाठीचे नेटवर्क’ (एसएएनडीआरपी) यांच्या निष्कर्षांच्या आधारे करण्यात आला आहे. या वृत्तामुळे अंबड परिसरातील भूजलाच्या सुरक्षिततेबाबत चिंता व्यक्त होत आहे.
संबंधित नमुन्यात क्रोमियमचे प्रमाण प्रतिलिटर ५०.३ मिलिग्रॅम असल्याचे सांगण्यात आले आहे. पिण्याच्या पाण्यासाठी नमूद केलेली मर्यादा प्रतिलिटर ०.०५ मिलिग्रॅम आहे. औद्योगिक सांडपाण्याची विल्हेवाट लावण्याच्या नियमांचे कथित उल्लंघन झाल्याप्रकरणी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने संबंधित उद्योगांविरुद्ध कारवाई सुरू केल्याचे वृत्त आहे.
१३ औद्योगिक युनिट्स बंद करण्यात आली असून त्यांचा वीज आणि पाणीपुरवठाही खंडित करण्यात आला आहे. आणखी पाच उद्योगांवर कारवाईचा विचार सुरू असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
औद्योगिक सांडपाणी नाले आणि जलप्रवाहांमार्फत नंदिनी तसेच गोदावरी नदीपर्यंत पोचण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. मात्र, या नद्यांमध्ये क्रोमियमचे प्रदूषण झाल्याचे अद्याप निश्चित झालेले नाही. त्यामुळे भूजल, औद्योगिक सांडपाणी, नाले आणि नदीपात्रांतील पाण्याचे नमुने घेऊन अधिकृत प्रयोगशाळांमार्फत तपासणी करणे आवश्यक आहे. हेक्साव्हॅलेंट क्रोमियम हा विषारी घटक असून त्याच्या संपर्कामुळे गंभीर आरोग्यविषयक धोके उद्भवू शकतात.
२०२७ मध्ये नाशिक-त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर या प्रकरणाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. भूजल प्रदूषणाची व्याप्ती निश्चित करून दोषी आढळणाऱ्यांवर नियमानुसार कारवाई करणे, तसेच स्थानिक नागरिकांना सुरक्षित पाणी उपलब्ध करून देणे, ही प्रशासनासमोरील प्रमुख आव्हाने आहेत.
